ایکنا در گفت‌وگو با لاله شکور شهابی، مدیر اجرایی این برنامه، به بررسی ابعاد تربیتی، رویکردهای تبلیغاتی و تلاش برای تبدیل یک شخصیت تاریخی به یک مسئله جاری در زندگی دانشجویان پرداخت که در ادامه مشروح آن را با هم می‌خوانیم:
ایکنا ـ سوگواره «طنین آزادگی» با محوریت روایت حضرت حر(ع) اجرا شد. اما در نگاه اول بهای این برنامه، فراتر از یک مراسم مناسبتی به نظر می‌رسد. هدف اصلی شما از طراحی این سوگواره چه بود؟
دقیقاً همین‌طور است. ما از ابتدا تلاش کردیم تا این برنامه را صرفاً در قالب یک سوگواره مناسبتی تعریف نکنیم. هدف ما این بود که از ظرفیت شخصیت حضرت حر(ع) استفاده کنیم تا یک «مسئله» را پیش روی دانشجویان قرار دهیم؛ مسئله‌ای که با زندگی امروز آن‌ها در ارتباط باشد. در واقع می‌خواستیم حر(ع) را از یک شخصیت تاریخی، به یک الگو و مسئله برای زندگی جاری تبدیل کنیم.
ایکنا ـ منظور شما از «تبدیل شخصیت به مسئله» چیست؟ چطور توانستید پیوند میان یک واقعه تاریخی و دنیای امروز دانشجو را برقرار کنید؟
دانشجویان و جوانان لزوماً با عنوان‌های کلیِ مناسبتی ارتباط عمیقی برقرار نمی‌کنند، اما وقتی با یک چالش شخصی و واقعی مواجه شوند، درگیر می‌شوند. ما روی مفاهیمی مثل «انتخاب»، «تغییر مسیر»، «پذیرش اشتباه» و «شجاعت تغییر» تمرکز کردیم. به همین دلیل، هسته مرکزی تمام طراحی‌های محتوایی و تبلیغاتی ما را یک سؤال محوری تشکیل داد: «اگر جای حر بودی، چه می‌کردی؟». با این سؤال، مخاطب دیگر فقط یک شنونده نبود، بلکه خودش را در موقعیت انتخاب قرار می‌داد.
ایکنا ـ در مورد رویکرد تبلیغاتی شما، شنیده‌ایم که تبلیغات این برنامه از خردادماه، یعنی مدت‌ها پیش از محرم، آغاز شده است. این استراتژی چه هدفی داشت؟
از ۲۶ خردادماه فعالیت‌هایمان را شروع کردیم. نمی‌خواستیم فقط اطلاع‌رسانی کنیم که «یک برنامه داریم، بیایید». بلکه یک کمپین تدریجی و روایی را طراحی کردیم. در مرحله اول اصلاً نامی از شخصیت تاریخی نبود؛ فقط درباره «انتخاب»، «ایستادن در برابر مسیر اشتباه» و «فرصت بازگشت» صحبت می‌کردیم. بعد از اینکه مخاطب با این مفاهیم درگیر شد، به‌تدریج ارتباط این مفاهیم با شخصیت حضرت حر(ع) را آشکار کردیم. می‌خواستیم مخاطب درک کند که تحول حضرت حر(ع) صرفاً یک واقعه در گذشته نیست، بلکه نمونه‌ای از ظرفیت هر انسانی برای بازنگری در تصمیماتش و انتخاب حقیقت است.
ایکنا ـ اگر بخواهید این نگاه را به زبان تربیتی یا اجتماعی ترجمه کنید، حضرت حر(ع) برای دانشجوی امروز نماد چیست؟
حر(ع) برای ما نماد انسانی است که در برابر فشار محیط و جمع مقاومت می‌کند. او کسی است که شجاعت پذیرش اشتباه را دارد و حقیقت را تشخیص می‌دهد. دانشجویان هر روز در عرصه‌های تحصیلی، حرفه‌ای و اجتماعی با انتخاب‌های سختی مواجه‌اند؛ جایی که باید بین «راحتی» و «حقیقت»، یا بین «منافع شخصی» و «ارزش‌ها» یکی را انتخاب کنند. پیام ما این بود که «آزادگی» یک مفهوم تاریخی نیست، بلکه در لحظه انتخاب معنا پیدا می‌کند. گاهی بزرگ‌ترین شجاعت، ادامه دادن یک مسیر نیست، بلکه پذیرفتن اشتباه و تغییر دادن آن است.
ایکنا ـ یکی از بخش‌های جالب برنامه، چالش مجازی لحظه_حر بود. هدف از این اقدام چه بود؟
می‌خواستیم رابطه ما با دانشجو از حالت یک‌طرفه (سخنران - شنونده) خارج شود و به یک تجربه تعاملی تبدیل شود. با این چالش، از دانشجویان خواستیم تجربه‌های واقعی خودشان از مواجهه با انتخاب‌های دشوار را در قالب متن، صوت یا ویدئو به اشتراک بگذارند. در واقع می‌خواستیم دانشجو نه تنها مخاطب، بلکه روایتگر و بخشی از فرآیند تولید محتوا باشد و تجربه زیسته خودش را با مفاهیم شجاعت و تغییر مسیر پیوند دهد.
ایکنا ـ کمی درباره روند اجرایی و استمرار این فعالیت‌ها توضیح دهید. این برنامه در چه بازه زمانی و با چه ساختاری پیش رفت؟
«طنین آزادگی» را به صورت مرحله‌ای و چند هفته‌ای طراحی کردیم تا از حالت مقطعی خارج شود. از ۲۶ خرداد با پوسترهایی درباره «حریت انسان» شروع کردیم، سپس سراغ تولید محتوای استودیویی و سخنرانی‌های کوتاه رفتیم و از ۲۷ تیرماه محتوای اصلی را منتشر کردیم. همچنین برای اینکه دامنه مخاطبان گسترده‌تر شود، با واحدهای جهاد دانشگاهی هماهنگی‌های لازم را انجام دادیم تا از شبکه گسترده دانشگاهی برای ترویج این پیام استفاده کنیم.
ایکنا ـ در کنار کمپین‌های مجازی و روایت‌ها، شنیده‌ایم که برنامه‌های مواجهه‌ای و تعاملی دیگری هم در تقویم اجرایی شما بود. این بخش‌ها چطور طراحی شده بودند؟
ما تلاش کردیم تنوع محتوایی را بالا ببریم تا مخاطب خسته نشود. برای همین، جلسات «محتوای کوتاه» را با حضور اساتید محترمی چون دکتر مهدی‌زاده و دکتر غفوریان برگزار کردیم. همچنین ۱۱ مسابقه با محوریت کتاب «آزاده ادب» را در تقویم برنامه قرار دادیم. این استمرار و تنوع باعث شد «طنین آزادگی» در یک نقطه زمانی خاص محدود نشود و دانشجو بتواند در طول چندین هفته، به‌صورت مستمر با روایت‌ها و فعالیت‌های تعاملی ما همراه باشد.
ایکنا ـ اگر بخواهید در یک جمله، ویژگی متمایز این سوگواره را با سایر برنامه‌های مشابه بیان کنید، آن ویژگی چیست؟
متمایزترین نقطه ما این بود که حضرت حر(ع) را از یک «شخصیت تاریخی» به یک «پرسش برای زندگی امروز» تبدیل کردیم. تمرکز ما بر شناخت تاریخی نبود، بلکه می‌خواستیم مخاطب با مفهوم «انتخاب شخصی» مواجه شود؛ انتخابی که می‌تواند مسیر زندگی انسان را تغییر دهد. در واقع ما از روایت حضرت حر(ع) به عنوان بهانه‌ای استفاده کردیم تا درباره آزادگی، مسئولیت‌پذیری و شجاعت تغییر با نسل امروز گفت‌وگو کنیم.
ایکنا ـ با توجه به تجربه‌ای که در این دوره داشتید، آیا فکر می‌کنید این رویکرد می‌تواند به یک الگوی کلی برای برنامه‌های فرهنگی دانشجویی تبدیل شود؟
اگر این مسیر تداوم یابد و مشارکت واقعی دانشجویان در تولید محتوا و روایت‌های شخصی تقویت شود، «طنین آزادگی» می‌تواند به الگویی قابل تکرار برای تمام رویدادهای فرهنگی دانشجویی با محوریت شخصیت‌های عاشورایی تبدیل شود.
ایکنا ـ اساس این الگوی پیشنهادی شما چیست؟
اساس این الگو، «پیوند دادن تاریخ با زندگی امروز» است. هدف ما این است که مخاطب بعد از مواجهه با یک شخصیت تاریخی، صرفاً اطلاعات بیشتری کسب نکند، بلکه فرصتی پیدا کند تا درباره انتخاب‌ها، تصمیم‌ها و مسیر زندگی خودش تأمل کند. ما می‌خواهیم تاریخ، آینه‌ای برای دیدن امروز باشد.
