رهبر شهید و عباس زریاب خویی
به قلم حامد علی‌اکبرزاده؛ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
اوائل دهه شصت دانشگاه تهران با مرحوم عباس زریاب خویی قطع همکاری می‌کند. زریاب سابقه شاگردی امام خمینی در درس‌های فلسفی و حکمی امام را از جمله در دروس شرح منظومه و اسفار داشته است.
برخی همکاران و دوستان او مانند مهدی محقق - که خود او نیز در آن ایام دچار مشکلاتی شده است- برای حفظ زریاب مشغول پیگیری وضعیت او می‌شوند تا بتوانند راه چاره‌ای پیدا کنند و او را از عسرت خارج کنند.
در همان ایام مهدی محقق نزد یکی از مسئولان ارشد کشور و همدرسان زریاب می‌رود، اما این تلاش محقق برای کمک به زریاب به نتیجه نمی‌رسد. ادامه پیگیری‌ها می‌رسد به آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و هم‌زمان می‌شود با ریاست مهدی محقق بر بنیاد دایره‌المعارف اسلامی با حکم سید علی خامنه‌ای.
آیه‌الله العظمی خامنه‌ای درخواست ایشان برای کمک به مرحوم زریاب را اجابت می‌کند و دستور می‌دهد که زریاب در بنیاد دایره‌المعارف مشغول به کار شود و توصیه می‌کنند که این مسئله خیلی آشکار نشود. بعدها خود زریاب در زندگینامه خودنوشتش اظهار می‌کند که در این بنیاد مشغول به کار شده است.
غرض اینکه خامنه‌ای شهید، خودش هم «زریاب» بود، قدر گوهر دانش و علم را می‌دانست و از اهل دانش حمایت می‌کرد. اینگونه حمایت‌های رهبر شهید محدود به زریاب خویی نبود، او از خیلی‌های دیگر هم حمایت کرد اگرچه برخی از همین افراد ناسپاسی و قدرناشناسی کردند.
شفیعی کدکنی در جایی گفته بود دریغا زریاب و این دانشجوی همیشگی می‌گوید دریغا خامنه‌ای. دریغا از رفتن خامنه‌ای که حامی اهل دانش بود، حامی دانشگاه بود، حامی اهل فضل و فرهنگ و ادب بود.
خامنه‌ای شهید درباره زریاب گفته بود:
«از مرحوم دکتر زریاب که هم دانشگاهی مسلطِ خوبی بود، هم طلبه خوبی بود- ایشان دوره طلبگی خوبی را گذرانده بود و با علوم اسلامی آشنا بود و شاگرد امام بود- یکی از دوستانمان نقل می‌کرد- من خودم از ایشان نشنیدم- که یک فرصت مطالعاتی در اواخر عمرش گرفته بود و رفته بود اروپا، بعد که برگشته بود، گفته بود امروز آن چیزی که من در محیط‌های علمی دانشگاه‌های اروپا مشاهده کردم، نیاز به ملّاصدرا و شیخ انصاری است.»
۱۳۸۶/۰۷/۰۹
پ.ن: دو تصویر پیش رو ، تصویری از حکم رهبر شهید برای مهدی محقق و برگی از زندگی خودنوشت زریاب خویی است.
