کد خبر: ۴۲۷۷۵۳۲

تاریخ: ۰۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۷:۵۱

به‌مناسبت بزرگداشت سعدی

پایه‌ استوار ادب پارسی + فیلم

سعدی شیرازی استاد مسلم سخن، شاعری اخلاق‌مدار است كه توانست با اندوخته‌های حكیمانه و واژه‌های پرنغز و دلنشین بنای استوار زبان فارسی را مستحكم کند و با سرودن شعرهای ناب و خلق شاهكارهایی همچون گلستان و بوستان خدمتی ارزنده به ادب و فرهنگ این مرز و بوم كند.

شیخ مصلح‌الدین مشرف‌الدین محمدبن عبدالله مشهور به سعدی شیرازی از بزرگان شعر و ادب پارسی است كه در سده هفتم هجری قمری در شیراز دیده به جهان گشود و از كودكی علوم دینی و ادبی را در مكتب‌خانه فراگرفت و پس از پایان تحصیلات مقدماتی راهی بغداد شد و با حضور در مدرسه نظامیه این شهر و بهره‌بردن از مجلس درس بزرگانی همچون «شهاب‌الدین عمر سهروردی» بر دانش خویش افزود. استاد سخن پارسی پس از آن به فراگیری علوم رایج آن زمان چون تاریخ، سیره نبوی و فن خطابه پرداخت و برای كسب تجربه به شهرهای عراق، شام، حجاز، مكه، بیت‌المقدس، طرابلس و دمشق رفت و سرانجام در هنگام حكومت «اتابک ابوبكربن سعد» به دیار خویش بازگشت و به خلق آثار ارزشمند «بوستان و گلستان» همت گماشت. كتاب بوستان در ۱۰ باب و در قالب مثنوی نوشته شده است و مطلب‌های آن بیانگر درست زیستن، دوری از خشم، همدلی و شریک‌شدن در دردهای دیگران به‌منظور رسیدن به كمال به‌شمار می‌رود.

گلستان نیز در یک دیباچه و هشت باب با نثری مسجع(آهنگین) به همراه آرایه‌های زیبای ادبی و نصیحت‌های اخلاقی نگاشته شده است. «كلیات،‌ مواعظ، صاحبیه، قصاید سعدی، مراثی سعدی، مفردات سعدی، كتاب نصیحه الملوک، رساله در عقل و عشق، الجواب، مجالس پنجگانه و هزلیات سعدی» از دیگر اثرهای این سخن سرای نامی محسوب می‌شود. او با بیانی شیرین و مهارتی وصف‌نشدنی، تجربه‌های تلخ و شیرین خویش را در حكایت‌ها و شعرهای خود بیان و بدین‌گونه افراد را برای برخورداری از زندگی سعادتمندانه به خوبی راهنمایی و هدایت می‌كند. سعدی تمامی آثار خویش را در قالب‌هایی همچون قصیده، رباعی، غزل و مثنوی به صورتی ساده و بی‌تكلف سرود و عشق، شور و شوق را در غزل به خوبی مطرح كرد و بدین شكل تصویر نوینی از غزل‌سرایی به وسیله او آغاز شد و در زمان حافظ به تكامل رسید.

نكته‌های دستوری، عنصر وزن و موسیقی در آثار سعدی به‌صورت كامل رعایت شده است و ایجاز (خلاصه گویی) در شعر و كلام این شاعر وارسته نقش ویژه‌ای دارد. او از موسیقی و عوامل موسیقی‌ساز در سبک و زبان شعرهایش بهره می‌جوید و آرایه‌های ادبی همچون جناس، واج آرایی، تكرار كلمه‌ها، تكیه‌های مناسب، موازنه‌های هماهنگ و لف و نشرهای مرتب(پیچش و گسترش) را به گونه‌ای هنرمندانه به‌كار می‌برد. خواننده در شعر این ادیب برجسته، پیش از آنكه متوجه صنعت‌های ادبی به‌كار رفته شود، جذب زیبایی، هماهنگی و لطافت سروده‌ها خواهد شد.

طنز و ظرافت نیز جایگاه ویژه‌ای در ساختار سبكی آثار سعدی شیرازی دارد، البته خاستگاه این طنز به نوع نگاه و تفكر این شاعر باز می‌‌گردد، طنز وی سرشار از روح حیات و سرزندگی است و او به یاری این آرایه‌های ادبی، خشكی را از كلام خود دور می‌سازد، پویایی را به آن باز می‌گرداند و این چنین كلام خویش را اثرگذار می‌سازد. جایگاه سعدی در میان بزرگان ادب جهان آن چنان ارزشمند است كه افراد بسیاری، این شاعر بزرگ را مورد ستایش قرار داده‌اند. این سخن سرای بزرگ سال‌های پایانی عمر ارزشمند خود را در خلوت سپری كرد و به نوشتن سروده‌های دلنشین خویش ادامه داد و سرانجام در نیمه دوم سده هفتم هجری خورشیدی رخ در نقاب خاک كشید و به دیار حق شتافت.

{$sepehr_media_3846518_400_300}